Жиноят ишлари бўйича Олмазор туман судига

Тел: {{telefon}}

Манзил: {{manzil}}

А Р И З А

(Кадастр ташкилотининг жарима қўллаш қарори юзасидан)

Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги ҳузуридаги кадастр агентлиги Тошкент шаҳри, Олмазор туман бўлимининг 25.11.2025 йилдаги QTSH{{qaror_raqami}} -сонли қарорига кўра менга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 60-моддаси 3-қисми билан 82 400 000.00 (Саксон икки миллион тўрт юз минг) сўм миқдорда жарима жазоси қўлланилган.

Қуйидагиларга асосан мазкур қарорни асоссиз ва адолатсиз қабул қилинган деб ҳисоблайман.

Биринчидан, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 279-моддасига кўра Маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этилганлиги тўғрисидаги баённома ваколатли мансабдор шахс томонидан тузилиши белгиланган.

Шунингдек, кодекснинг 281-моддасига мувофиқ Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённомада: шу баённома тузилган сана ва жой, баённомани тузган шахснинг лавозими, фамилияси, исми, отасининг исми; ҳуқуқбузарнинг шахсига оид маълумотлар; маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этилган жой, вақт ва бу ҳуқуқбузарликнинг моҳияти, ана шундай ҳуқуқбузарлик учун жавобгарликни назарда тутувчи норматив ҳужжат; агар гувоҳлар ва жабрланувчилар бўлса, уларнинг фамилиялари ва яшаш манзиллари; ҳуқуқбузарнинг тушунтириши; ишни ҳал қилиш учун зарур бўлган бошқа маълумотлар кўрсатилади. Башарти ҳуқуқбузарлик туфайли моддий зарар етказилган бўлса, бу ҳам баённомада кўрсатилади.

Бироқ, ҳолат юзасидан баённома менинг иштирокимда расмийлаштирилмаган.

Иккинчидан, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 294-моддасига кўра Маъмурий жавобгарликка тортилаётган шахс иш материаллари билан танишиб чиқишга, изоҳлар беришга, далиллар келтиришга, ўз илтимосини баён этишга, ишни кўриб чиқиш вақтида адвокатнинг юридик ёрдамидан фойдаланишга, ўз она тилида сўзлашга ва таржимоннинг хизматларидан фойдаланишга, иш юзасидан чиқарилган қарор устидан шикоят беришга ҳақлидир.

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 апрелдаги 183-сон қарори билан тасдиқланган “Давлат ер ва кадастр назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида”ги низом 20-бандига кўра давлат ер ва кадастр назорати тадбири ўтказилаётган жисмоний шахс қуйидаги ҳуқуқларга эга эканлиги белгиланган:

махсус ваколатли давлат органларига ер ва кадастр тўғрисидаги қонунчилик ижросига тааллуқли масалалар бўйича тушунтиришлар бериш;
давлат ер ва кадастр назорати материаллари билан танишиш ва назорат далолатномасини олиш;

Бироқ, амалда маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённома менинг иштирокимсиз расмийлаштирилган. Бу ҳолат менинг иш материаллари билан танишиб чиқиш, тушунтириш бериш, далиллар келтириш ва ўз позициямни баён этиш ҳуқуқимни қўпол равишда бузган.

Назорат тадбирини шахс иштирокисиз, унинг фикри ва тушунтиришлари тингланмасдан кўриб чиқиш шахснинг тингланиш ҳуқуқи ва ишни холис ҳамда адолатли кўриб чиқиш талабларига зид ҳисобланади.

Шу сабабли, мазкур ҳолатда тузилган маъмурий баённома қонун талабларига мувофиқ эмас бўлиб, унга асосан қабул қилинган қарорни қонуний ва асосли деб эътироф этиш мумкин эмас.

Учинчидан, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 294-моддаси 2-қисмига кўра, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш маъмурий жавобгарликка тортилаётган шахс иштирокида кўриб чиқилади. Ишни шахс иштирокисиз кўриб чиқишга фақат унга ишни кўриб чиқиш жойи ва вақти ҳақида тегишли тартибда хабар қилинганлиги тўғрисида маълумотлар бўлган ва ундан ишни кўриб чиқишни кечиктириш хусусида илтимоснома тушмаган ҳоллардагина йўл қўйилади.

Бироқ, мазкур иш юзасидан менга ишни кўриб чиқиш вақти ва жойи ҳақидаги расмий хабарнома юборилмаган. Яъни, маъмурий орган мени Кодекс нормаларига мувофиқ ўз вақтида ва тегишли тартибда огоҳлантириш мажбуриятини бажармаган. Натижада, иш менинг иштирокимсиз кўриб чиқилиб, менга нисбатан қўйилган айбловларга қарши кўрсатма бериш ва ҳимояланиш ҳуқуқим асоссиз равишда чекланган.

Тўртинчидан, Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 апрелдаги 183-сон қарори билан тасдиқланган “Давлат ер ва кадастр назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида”ги низом 20-бандига кўра Давлат ер ва кадастр назоратини амалга оширишда махсус ваколатли давлат органларининг мансабдор шахслари

жисмоний шахсни давлат ер ва кадастр назорати мақсади ва уни амалга ошириш асослари билан таништиришга;
юридик ва жисмоний шахснинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтириш;
ўтказилган давлат ер ва кадастр назорати натижаларини далолатнома билан расмийлаштириш ҳамда бир нусхасини юридик шахснинг мансабдор шахси ёки унинг вакилига ёхуд жисмоний шахсга тақдим этишга мажбурдирлар.

Бироқ текширув жараёнида Кадастр агентлиги мансабдор шахслари мазкур талабларга риоя этмаган. Хусусан, текширув жараёнида менга текширувнинг ҳуқуқий асослари, мақсади ва моҳияти тушунтирилмади, шунингдек, Конституция ва қонун ҳужжатларида белгиланган ҳуқуқ ҳамда мажбуриятларим билан таништирилмади.

Бундан ташқари, текширув бир томонлама ўтказилиб, иш учун аҳамиятли бўлган ҳолатлар тўлиқ ва холисона ўрганилмаган, менинг тушунтиришларим ва эътирозларим эътиборга олинмаган. Бу эса текширув натижаларининг холислиги ва қонунийлигига жиддий шубҳа туғдиради.

Бешинчидан, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс
60-моддасининг 4-қисмига биноан, агар шахс ушбу ҳуқуқбузарликни биринчи марта содир этган бўлса ва ўзбошимчалик билан эгалланган ер участкасининг қайтарилишини таъминласа ҳамда оқибатларини (қурилмани) бартараф этса, у жавобгарликдан озод этилади.

«Давлат ер ва кадастр назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида»ги Низомнинг 53-бандига кўра: «Ер участкаларидан мақсадсиз фойдаланиш ва ўзбошимчалик билан эгалланган ер майдонида ноқонуний қурилган иморатларни бартараф этиш тўғрисидаги Кадастр агентлиги органларининг кўрсатмаси жисмоний ва юридик шахслар томонидан ўн беш кун муддатда ихтиёрий равишда бажарилган тақдирда... электрон шаклдаги далолатнома расмийлаштирилиб... иш якунланади».

Мен ҳуқуқбузарликни биринчи марта содир этганман ва қурилмани ихтиёрий бартараф этишга тайёр эканлигимни билдирганман. Бироқ орган 15 кунлик ихтиёрий муддат ўтмасдан ва кадастр агентлиги томонидан менга қурилмани бузиш учун етарли вақт бермасдан жарима солиш тўғрисида қарор чиқарилган.

Олтинчидан, Кодекснинг 276-моддасига мувофиқ Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишга оид далиллар ҳар қандай фактик маълумотлардан иборат бўлиб, органлар (мансабдор шахслар) шу маълумотларга асосланиб маъмурий ҳуқуқбузарлик ҳолати юз берган ёки бермаганлигини, муайян шахснинг уни содир этишда айбдорлигини ва ишни тўғри кўриб чиқиш учун аҳамиятли бўлган бошқа ҳолатларни қонунда белгиланган тартибда аниқлайди.

Шунингдек, Кодекснинг 277-моддасига асосан Орган (мансабдор шахс) далилларга ишнинг ҳамма ҳолатларини ҳар томонлама, тўла ва объектив жамлаб текширишга асосланган ўзининг ички ишончи билан қонунга амал қилган ҳолда баҳо бериши кўрсатиб ўтилган.

Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 20-моддаси 4-қисмига асосан: «Давлат органлари томонидан инсонга нисбатан қўлланиладиган ҳуқуқий таъсир чоралари мутаносиблик принципига асосланиши ва қонунларда назарда тутилган мақсадларга эришиш учун етарли бўлиши керак».

Бироқ, менга нисбатан қўлланилган 82 400 000 (саксон икки миллион тўрт юз минг) сўм миқдоридаги жарима содир этилган ҳуқуқбузарликнинг хусусиятига, унинг ижтимоий хавфлилик даражасига ва қилмиш натижасида олинган арзимас моддий нафга нисбатан мутлақо номутаносибдир. Маъмурий жавобгарликнинг асосий мақсади ҳуқуқбузарни қонунларга риоя этиш руҳида тарбиялаш ва янги ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишдан иборатдир. Бундай жазо чораси ҳуқуқбузарни тарбиялаш эмас, балки уни иқтисодий жиҳатдан бутунлай касодга учратиш ва яшаш шароитини оғирлаштириш билан тенгдир.

Еттинчидан, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс 30-моддасига кўра: «Жазони қўлланиш чоғида содир этилган ҳуқуқбузарлик хусусияти, ҳуқуқбузарнинг шахси, унинг айбдорлик даражаси, мулкий аҳволи, жавобгарликни енгиллаштирувчи ва оғирлаштирувчи ҳолатлар ҳисобга олинади».

Менинг қарамоғимда вояга етмаган фарзандларим мавжудлиги, оилада ягона боқувчи эканлигим ҳамда айни пайтда нафақа ёшида бўлиб, пенсиядан бошқа ҳеч қандай қўшимча даромад манбаига эга эмаслигим инобатга олинмаган.

Тайинланган жарима миқдори менинг реал тўлов қобилиятимдан кескин юқори бўлиб, бундай оғир молиявий санкциянинг қўлланилиши нафақат менинг, балки оиламнинг яшаш шароитига жиддий путур етказади ва ижтимоий аҳволимизга қаттиқ салбий таъсир кўрсатади.

Саккизинчидан, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг
33-моддасига асосан: «Суд маъмурий жазо чорасини қўллаётганда жавобгарликни енгиллаштирувчи ҳолатларни ва ҳуқуқбузарнинг моддий аҳволини инобатга олган ҳолда... санкцияда назарда тутилган энг кам жазодан ҳам камроқ жазо... қўллаши мумкин».

Мазкур ҳуқуқий норманинг мазмуни шуни англатадики, жазо чораси шунчаки жазолаш қуроли эмас, балки адолат мезонларига мос келиши шарт. Менинг ҳолатимда Ҳуқуқбузарлик биринчи маротаба содир этилгани; Қилмиш натижасида ҳеч қандай оғир оқибатлар келиб чиқмаган ва ижтимоий хавфлилик даражаси юқори эмаслиги; Қарамоғимда вояга етмаган фарзандларим мавжудлиги ва оилада ягона боқувчилигим; Моддий аҳволим оғирлиги ва нафақа ёшида эканлигим енгиллаштирувчи ҳолатлар сифатида қаралиши керак деб ҳисоблайман.

Юқоридагилардан ва ҳозирда ҳуқуқбузарлик биринчи марта содир этилганлиги ҳамда ихтиёрий бартараф этиш имконияти мавжудлигидан келиб чиқиб,

С Ў Р А Й М А Н:

1. Кадастр агентлигининг 25.11.2025 йилдаги QTSH 2524004813527-сонли жарима қўллаш тўғрисидаги қарорини бекор қилишингизни ва маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни тугатишингизни ёки жавобгарликдан тўлиқ озод қилиш имкони бўлмаса, МЖтКнинг 33-моддасини қўллаб, жавобгарликни енгиллаштирувчи ҳолатларни инобатга олган ҳолда, жарима миқдорини максимал даражада камайтириб беришингизни.

Илова

25.11.2025 йилдаги QTSH 2524004813527-сонли жарима қўллаш тўғрисидаги қарор;
Паспорт нусха.

Soliq jarimasini bekor qilish